Xhtml

[SaidX]

XHTML

Extensible HyperText Mark Up Language yani geliştirilebilir büyütülmüş metin işaretleme dilidir.Genel olarak HTML’in son sürümü 4.0 dan ayrı olarak HTML 5.0 adıyla da bilinir fakat işaretleme dilleri yön değiştirdikleri için XHTML ismini almıştır.

XHTML’in tasarım amaçları:

• Daha az sunum,daha çok yapı,sunumları tanımlarken daha çok stil şablonu kullanmak
• Daha çok kullanılabilirlik,XML’in kısıtlamalarıyla birlikte,dili daha kolay yazılabilir hale getirmek ve elde edilen dökümanları daha kolay kullanabilmek
• Daha çok erişim özelliği olması,tasarımın yapıya dahil olabilmesi
• Uluslararası olması
• Aygıt bağımsızlığı,telefonlar,PDA’lar,tabletler,televizy onlar gibi tasarımı gösterebilen cihazlar üzerinde farklı yollar ile dökümanları tasarım diline çevirebilme özelliği
• Daha az script etme özelliği fonksiyonel olarak bir tip kullanıcı aracının dökümanları görüntülemesini sınırlandırma özelliği

Neden XHTML?
Artık internet üzerindeki çoğu sayfa içersinde kötü html olarak adlandırdığımız bir noktada bulunmaktayız. HTML kurallarının bulunmadığı çoğu sayfalar yapılmakta,lakin XML'in de bir işaretleme dili olduğu gibi kendi kurallarının uygulanmakta fakat bu kuralların HTML içersinde pek nadir görebildiğimizi söyleyebiliriz.XML genel olarak HTML içersinde verileri göstermek için tanımlanır. XHTML 26 Haziran 2000'den beri bir web standartıdır ve W3C (World Wide Web Consortium - WWW Birliği) tarafından tavsiye edilmiştir. XHTML web standartlarını kulak arkası etmeyen, css temelli tasarımla uğraşan/uğraşacak, xml'e başlayacak veya xml kullanacak herkesin öğrenmesi gereken bir standarttır.
Geçmiş versiyonlarla uyumluluk
Daha önceki HTML versiyonları özel görevli dillerdi,fakat şimdi yeni sürümler ile eski sürümlerin uyumluluğu belli bir seviyede olmalı ki böylece yeni dökümanlar eski browserlar üzerinde gösterilebilir olsun.XML stil şablonları sayesinde güncellemeler olmaksızın yeni metin işaretleme dillerini işleme özelliği kazanır.Şu an ki XHTML2 bazı varolan browserlar üzerinde çalışıyor olması;formların ve tabloların HTML’e eklenebilir olması onun uyumluluğunun bir göstergesidir.
XHTML ve sunum
HTML’in en ilk versiyonlarında bir dökümanın sunumunu değilde yapısını sunmak için tasarlanıyordu.Sunum yönlü elemanlar daha sonradan browser tabanına eklebilse bile,HTML döküman yapısının kalbidir.XHTML2 HTML köklerinden gelip,bütün sunum elemanlarını kaldırarak ve sunum için olan stil şablonlarını düzenler.Bu çok büyük bir esneklik kazandırarak,cihaz bağımsızlığı ve daha güçlü sunum özelliği katmaktadır.
XHTML ile HTML arasındaki farklar
XHTML HTML 4.01 standartından çok farklı değildir.
En önemli farklar:
1 - XHTML elemanları iç içe olmalıdır. Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Yukarıdaki gibi bazı etiketler HTML içersinde iç içe olmayabilir,fakat XHTML’de buına izin yoktur,en doğru mantık aşağıdaki gibi olmalıdır.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

2 - XHTML elemanları kapalı olmalıdır.Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Yukaridaki etiketler kapalı değildir,fakat HTML içersinde hata olarak kabul edilmez,lakin XHTML üzerinde bunun doğrusu:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

3 - XHTML elemanları ufak harfte olmalıdır.Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

HTML içersinde etiketlerin değerleri ve nitelikleri büyük harfte kabul edilebilir fakat XHTML’de bu mümkün değildir,kural olarak elemanlar ufak harfte yazılmalıdır.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

4 - XHTML dökümanları bir kök elemanı içermelidir. Bütün XHTML elemanları

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

kök etiketi altında olmalıdır.En temel hali ise aşağıdaki gibidir.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

2 - Nitelik değerleri ise tırnak içersinde olmalıdır.Bu en çok yapılan hatalardan biridir,XHTML sayesinde artık bu hata anlaşılabilir olacaktır.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

3 - XHTML’de değer kısaltması yapılamaz.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

HTML için doğrudur.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

4 - Bazı etiketlerde "name” niteliği yerine "id” niteliği gelmiştir.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Bazı browser’lar üzerinde hem name hemde id niteliği geçerlidir.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

[/code]5 - "Lang" niteliği neredeyse her XHTML üyesi içersinde kullanılır.Bu nitelik içeriğin dilini belli eder.
6 - The <pre> etiketinin bazı nitelikleri kaldırılmıştır: img, object, big, small, sub, or sup.
7 - Eğer kod dizini arasında &(ampersant) işareti varsa bu &amp olarak işaretlenmelidir.
8 - HTML içersinde yorum satırlarını belirtmek için kullanılan "<!-- ... -- >" etiketi XHTML de:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

9 - Zorunlu XHTML elemanı Bir XHTML sayfasının en başında mutlaka DOCTYPE içermelidir.HTML kısmında ise head ve html etiketleri olmalı,ayrıca title etiketi ise head etiketlerinin içersinde yer almalıdır.
Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Not: DOCTYPE niteliği XHTML döküman modelinin arasında değildir,o yüzden kapatma etiketine gerek yoktur(>).

XHTML Döküman Tipi Tanımları(DTD)

XHTML DTD temel olarak XML DTD ile HTML 4.0 DTD esas alınarak hazırlanmıştır.Kullanıcılar daha çok XHTML içersinde XML’in getirdiği kurallar çerçevesine uymak zorundadır.
Bir XHTML dökümanı 3 kısımdan oluşur:

1. DOCTYPE
2. head
3. body

En temel döküman yapısı şu şekilde olmalıdır:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Şimdi bu DOCTYPE tanımına değinelim.

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Bir XHTML DTD elemanı bilgisayarın okuyabileceği dili, izin verilen sözdizimini ve XHTML Metin işaretlemesinin dilbilgisini belirler.
Genel olarak 3 çeşit XHTML döküman tipi vardır.

1. STRICT
2. TRANSITIONAL
3. FRAMESET

Strict: "Düzenli" anlamına gelen bu sözcük XHTML 1.0 içersinde gelen bütün özellikleri içine alır ve tam olarak "Strict DTD" şeklinde yazılır.Bu eleman içersind e HTML 4.0.1 elemanları bulunmaz ve eski HTML elemanlarını kullandığımız zaman hata ile karşılaşırız.
Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Transitional: "Geçiş" anlamına gelen bu sözcük ,XHTML Strict ile HTML 4.0.1 arasındaki geçişi sağlar.Yani HTML 4.0.1 üzerinde kullanılan elemanları XHTML üzerinde de kullanabileceğimiz anlamına geliyor.Ayrıca CSS desteklemeyen browser’lar üzerinde ise Transactional DTD kullanılmaktadır. Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Frameset: Bu özellik çerçeveler içersinde kullanılan bir DTD dir.Sadece çerçevelere izin vermek amacıyla kullanılır. Örnek:

Bu Bölümü Sadece Kayıtlı Kullanıcılar Görebilir.

Referans : http://www.w3.org

[FoX_Z€N€R]

süper anlatım