Delphi.NET ile Web Programlama – 1

[chattzz]

Delphi.NET ile Web Programlama – 1

.NET’e Genel Bakış

Delphi.NET’e geçmeden önce bu yeni platform hakkında bilgi sahibi olmamız gerekir.Çünkü bir programcı ezberci değil teknik olmalıdır. Çalıştığı ortam hakkında genel bilgi sahibi olmalıdır. Bu makalede fazla detaya girmeyerek, sadece .NET platformunun önemli noktalarını anlatacağım. Bu yazıları okumadan diğer yazılara geçmemenizi tavsiye ederim.

Microsoft’un geliştirdiği yeni nesil açık İnternet protokolleri ve standartları üzerine kurulmuş komple bir uygulama geliştirme platformudur. Bu platformun ana mimarı .NET Framework’tur. .NET Framework işletim sisteminden ve donanımdan daha üst seviyede taşınabilir olarak tasarlanmış bir kütüphanedir. Bu şu demektir: .NET Framework, üzerine kurulu Windows işletim sisteminden bağımsızdır. .NET platformunda çalışan uygulamalar, tüm işlemlerini .NET Framework ortak kütüphanesinden görmektedir.(Şu aşamada teorik olarak bu mümkündür; ama .NET Framework 1.1 'de işletim sisteminin tüm özelliklerinden yararlanmak için bazı modüllerin halen Win32 API bağlılığı vardır.) Böylece işletim sistemlerinden daha üst bir seviyede çalışır. İşletim sisteminden bağımsızdır. .NET Framework’un taşınıldığı ortamlara, yazdığımız uygulamalar da sorunsuz taşınarak çalışılabilecektir. (Mono projesi ile bu hedef gerçekleştiriliyor. Mono, Microsoft'un bir projesi değildir. Gönüllü bir grup geliştirmektedir; ama Microsoft kaynak konusunda yardımlarını onlardan esirgememektedir.)

Daha önce durum nasıldı, derseniz Windows’ta yazılan programlar Win API’lerini kullanırdı. Böylece Windows’a bağımlı programlar yazılmış olunurdu. API’ler, programcıların işlerini kolaylaştırmak ve Windows’ta daha güvenli işler yapmak için yazılmış derlenmiş kütüphanelerdir. COM uygulamalarıdır. Bir başka deyişle DLL’lerdir diyebiliriz. Bu yüzden Yazdığımız programlar başka işletim sistemlerine taşınamazdı. Taşınması için üzerinde çalıştırdığımız işletim sistemlerinin derlenmiş kütüphanelerine uyarlamak(Linux için GTK’yı örnek verebilirim) yani kodu tekrar yazarak derlemek gerekirdi; ama .NET’in yeni felsefesi ile artık bu sorun ortadan kalktı. Çünkü API yerine .NET Framework kütüphaneleri kullanılıyordu. .NET Framework’te öyle bir yapı da tasarlanmıştır ki, her türlü platforma rahatça taşınabilecek bir altyapısı vardır.

.NET’in getirdiği bir diğer en önemli yenilikte tek bir dil değil, birden çok dili hedeflemiş olmasıdır. Toplam 20’in üzerinde dile destek vermesidir. Altyapısı buna göre geliştirilmiştir. İşte diğer dillerin de .NET Framework’ten yararlanması ve dillerin etkileşimli bir arada kullanılması için CLR(Common Language Runtime - Ortak Çalışma Dili) geliştirilmiştir. Böylece yazacağınız herhangi bir .NET uygulaması ortak bir ortamda çalışacak ve ortak bir kütüphaneyi kullanacaktır. Bu nasıl oluyor derseniz şunları söyleyebilirim:

Bugüne kadar her derleyici firması tarafından ilgili derleyici firmasına özgü oluşturulan Ara Kod'un standart bir yapıya kavuşturulması için bazı çalışmalar yapıldıysa da programlama dillerinin ve kullanılan tiplerin birbirinden çok farklı olması sebebiyle başarı sağlanamamıştı.

.NET ile Microsoft, Microsoft Intermediate Language (MSIL) standardını tanımlayarak tüm programlama dilleri ve derleyici firmaları tarafından kaynak kodun standart bir Ara Kod'a çevrimini sağlayacak alt yapıyı kurmuş oldu.

Böylece temel olarak iki büyük hedef başarılmış olundu. Birincisi, birbirinden farklı programlama dilleri kullanarak tip uyuşmazlığı gibi problemlerin olmadığı bir zeminde standart ara kodun oluşturulması, ikincisi, standart yapıda olan ara kodun optimizasyonunun ve hedef dile çevriminin tek noktadan yapılabilmesi. İşte CLR bu işi yapıyor.

Bütün bu işlemlerin sağladığı olanaklar ise; Daha güvenli işletim sistemi, dil bağımsızlığı, donanım bağımsızlığı olarak özetlenebilir.

Önceden “COM, COM+” yani “DLL” ile bunu başarmaya çalışan Microsoft, tam istediğini elde edememiş, yine farklı diller arasındaki tip farklılıklarından stabiliteyi yakalayamamıştı; ama .NET ile bunu başardı. Bunu da MSIL ve CLR teknolojileri ile yaptı.

Buraya kadar anlattıklarımdan en önemli iki şeyi tekrarlayarak vurgulamak isterim ki Microsoft’un .NET felsefesi ile .NET’te geliştirdiğimiz bir program .NET Framework’ün taşındığı her yerde çalışacaktır ve .NET ortamında CLR(Common Language Runtime – Ortak Çalışma Dili) ile istediğimiz herhangi bir dili kullanabileceğizdir. Bu diller CLR sayesinde hızları ve performansları da aynı olacaktır. Meselâ, C#’ta yazdığınız bir programla Delphi dilinde yazdığınız bir programın hız ve performansları eşit olacaktır.


ASP.NET’e Genel Bakış

Evvela şuna açıklık getirelim: Asp ile ASP.NET arasında çok fark vardır. Bu yüzden çoğunluk ASP.NET’i ASP’nin yeni sürümü olarak görmezler. ASP.NET radikal yenilikler getiren .NET Framework’un internet tabanlı yapısını oluşturan web servisleri için sunucu taraflı yazılım geliştirmeyi kolay, güvenli ve genişleyebilir yapıda sağlayan bir teknoloji adıdır. Bir dil adı değildir.

ASP.NET ile de .Net’te kullanılacak herhangi bir dili kullanabiliriz. (Ben bu yazı dizisi boyunca Delphi dilini kullanacağım) Çünkü ASP.NET içerisindeki dillerde yine .NET Framework kütüphanesini kullanır.

ASP.NET .NET Framework’un bir parçası olduğundan .NET Framework’un tüm olanaklarını programcıya sunmaktadır. Bunun başında nesneye dayalı programlama gelmektedir.

ASP.NET, .Net Framework altında işletim sistemi ile bütünleşik çalışan bir mimaridedir. Klasik uygulamaların kullanabildiği nesneleri aynen kullanabildiği gibi, .Net’in sahip olduğu tüm nesnelere erişebilir ve türetebilir. ASP.NET ile artık web programlamada gerçek dillerin gücü kullanılabilecek hale gelmiştir.

ASP sunucu tarafında yorumlanan bir teknoloji iken ASP.NET compile edilir yani derlenir. Derlenen kod çok büyük bir performans artışı sağladığından uygulamalar çok daha hızlı çalışacaktır.

Yazı dizimizin ilerleyen sayfalarında da göreceksiniz ki Delphi.Net ile bir Asp.NET uygulama sayfası açtığımızda 2 tür dosya oluşacaktır. Biri xxx.aspx – diğeri de xxx.pas. Birinde html takıları ile bildirimler yazılırken diğerinde gerçek bir dilin kodları ile nesneye dayalı programlar yazabileceksiniz ve bunu yaparken .net framework’un dev kütüphanesi elinizin altında olacaktır. Bu sayfayı derlediğinizde uygulamanızın bulunduğu dizinde ayrıca bir “bin” klasörü oluşturularak yazıdığınız xxx.pas içindeki kodlar xxx.dll’ye çevrilerek buraya yerleştirilecektir. Bunları alıp sayfayı yayınlayacağınız sunucuya yerleştirdiğinizde artık sitemiz canavar gibi çalışacaktır.

.NET’in geleceği ?

Bu yeni nesil platforma Microsoft’un oldukça büyük yatırımı bulunmaktadır. Öyle ki, Microsoft, AR-GE kaynaklarının %80’ini ayırarak bir yerde kaderini bu yeni platforma bağlıyor. 2006 yılında çıkacak, kod adı Longhorn olan yeni işletim sisteminin altyapısı da muhtemelen bu platform üzerine kurulu olacaktır.

[barbarospasa]

Delphi programı ile web tasarımı hakkında bilgi verebilir misin? Yani istediğim butona veya resime tıklayınca istediğim adrese gitsin.

[ahmetsahin]

Şimdi kardeş delphi bilmem ama Web tasarımdan anlarım.. sen butona tıklayınca belirttiğin adrese Gitmesini istiyon benim anladığım odur.
+ kodu+ = ((((())))))))

<p><a href="adresiyaz"><img src="resim.gif" width="10" height="10" border="0" longdesc="adresiyaz"></a></p></td>

+ bu oluyo dediğn işlemi yapmak için denemek istiyosan bir not defteri aç ve oraya kodu yapıştır. daha sonra resim hedefini gidecek adresini yaz. ----+ farklı kaydet de ismini verirrken 1.htm yada 1.html sana kalmış o yaz kaydet sonra aç ve bak. mutlaka tıkladığında belirttiğin adrese gidecektir.. yinde anlamadım diyosan bana ulaş ne gerekiyosa ardımcı olurum sana web tasarımyla ilgili

[St.Frame]

BiLgi için TeşekkürLer !